Trang Chủ‎ > ‎Buồm Thơ‎ > ‎

ĐÒ DỌC - Nguyễn Minh Khiêm







Đò dọc

 

1.

Tôi sinh ở trên bờ

Mẹ ném tôi xuống nước

Chưa biết bơi đã nuốt sóng vào lòng

Tắm bằng phù sa, gội bằng vực xoáy

Mười tám điệu hò sông Mã làm tã lót

Dô tả dô tà còn đỏ màu nước ối.

 

Cuống nhau neo vào mặt trống đồng

Quà tặng thôi nôi là những mùa xả lũ

Cơn đau của sông xé ra cửa bể

Con sào uốn cong hắt truyền thuyết lên bờ

Tôi gáy vang bằng tiếng gà tỉnh giấc

Ngọn gió vượt đê căng ngực cánh đồng

Vỡ cơn mơ chài lưới!

Tiếng mõ khua nóng bỏng phận người

Buồm dúm dó đựng bình minh vá víu.

 

Tôi vịn sóng tập đi

Mỗi bước chân là một cửa Thần Phù

Mỗi bước chân là một Hang Ma

Tính mạng mình dâng làm lễ vật.

 

Mẹ tôi bắc lên bờ tấm ván

Chiếc cầu vồng truyền kiếp vạn chài

Sứt nham nhở nối thác ghềnh vào đất

Trái tim đi tìm chiếc cầu dải yếm

Tôi vớt được trong câu hát Trương Chi

Mẹ mớm tôi qua những đêm cầu nguyện

Chân cáy chân cua chạm thế giới người

Nơi không ít lần bị đòn gánh, đòn càn xua đuổi

Bị ném ra khỏi bọc trứng Âu Cơ

Không trong số năm mươi người con

 theo Hùng Vương xuống biển

Không trong số năm mươi người con theo mẹ lên rừng.

 

Tôi thả tiếng khóc chào đời giữa sóng

Chung giấy khai sinh với hà bá, thuồng luồng

Được ru bằng những âm thanh thuỷ quái

Trống thùng thùng gõ mặt Ba Bông

Dưới con sào bao nhiêu hài cốt

Dưới con sào bao nhiêu gia phả

Tia nắng hiện gờn gợn mặt người

Ánh trăng hiện chập chờn gương mặt

 

Đốt bao nhiêu mùa đông

Không cháy thành mùa hạ

Bai chèo quanh năm cắm mặt xuống bùn

 

Tôi thả câu xuống mùa giải hạn

Giật đầy khoang ngày tháng lo âu

Không giật được kiếp người đắm đuối.

Cúng tổ tiên ngọn khói bập bềnh

Người trên thuyền bóng ngâm dưới nước!

 

Chuyện vua chúa trơn hơn váng mỡ

Vàng son rơi tuột xuống đáy sông

Nằm dưới cát như vỏ sò, vỏ ốc

Thành vỉa, thành tầng ám vào cổ tích

Cháu chắt ông bà truyền nhau nhai lại

Như nuốt lươn, nuốt trạch vào lòng

Thơm tho và tanh tưởi

Tôi nhập tâm nuôi lớn những điệu hò.

 

Tôi đã hát bằng ánh sáng của những vì sao lạc

Ám vào tôi cháy mãi

Tôi đã hát bằng những đêm trống rỗng

Lời buộc chì lũ cuốn không trôi

Mắc vào trong lưới quét mang về

Ráng đỏ ráng vàng hoàng hôn mắt cá

Chìm như thây người sấm động mới nổi lên.

Trong tiếng hát còn vết bỏng dây thừng

Bao nhiêu năm kéo cuộc đơì mắc cạn

Tôi mài ra trong tiếng huầy dô

Nhận mặt được bao nhiêu dòng họ.

 

                               2.

Đò dọc ơi đò dọc

Chở đại dương lên ngàn

Chở đại ngàn xuống bể

Đi mở đất không đất

Đi mở làng không làng

Đi mở phố không phố

Trăm bến quê không quê!

 

Cha hy sinh không tìm được xác

Còn lại cái tên treo ở vách thuyền

Bao lần bão hất chìm xuống nước

Bao nhiêu lần chài lưới vớt lên

Tấm huân chương ép Blastíc

Không tìm ra một vết đạn nào

Cứ âm ỉ cả nhà chảy máu

Ngày nối ngày lặng lẽ thấm vào nhau.

 

Thơ buộc đá không cất mình lên nổi

Mọc rong rêu dưới đáy lời ru

Úp xuống mặt một vuông trời lá cọ

Nền văn minh phiêu dạt dưới mai rùa!

Chắm vá bằng bao nhiêu thế hệ

Người học đi theo cách tò vò

Cái nhớ đầu tiên là phải quên dáng mình đứng thẳng.

 

Hai mũi thuyền hai lỗ thông hơi

Con cá ngột váng dầu

Ngoi ra khỏi cuộc đời để thở

Nhìn chỗ nào cũng thấy lưỡi câu

Bỗng thèm tấm lụa gọi hồn chết đuối

Bỗng hiểu sâu xa khát vọng ông bà

Vẽ nên bức tranh lý ngư vọng nguyệt

Dưới đáy bùn mơ đớp vầng trăng!

 

Bỗng thèm một con đường dày hốc ô hốc đáo

Tiếng cười cong mái đình

Có con rùa ngậm trầm đội hạc

Tuổi thơ yểm bằng đôi chó đá

Đêm ngủ không giật mình

Mẹ Đốp đùm lời quan trong váy

Nhiều như cơm Thạch Sanh

 

                                    Câu ca dao vín nghiêng cành trúc

Trái tim con trai xỉa vào lúm đồng tiền

Nhện giăng tơ nuôi vầng trăng lá lúa

Trầu vàng cau non ghế mây ngả ra ngồi…

 

                                    Ngày em về làm dâu xứ nước

Đêm tân hôn thon thót ngủ ngồi

Cứ ôm ngực phía nào cũng sóng

Không dám  trở mình sợ lật tuổi hai mươi.

Không dám trở mình sợ đánh rơi trinh tiết.

 

Luýnh quýnh mãi tìm nơi thay áo

Nén cơn đau ôm bụng dạt lên bờ

Cái gối cái chăn sực nồng tôm cá

Ngọn đèn dầu đốt cõi bơ vơ!

 

Không dám nhìn mẹ chồng cho em bú

Một nửa nhà trùng trục cạnh con dâu

Một nửa nhà thản nhiên không biết chữ

Đi hết con thuyền mà chẳng đi đâu.

 

                                     Lạ con cá bơi không để sóng

Con tôm muốn nhanh phải búng chạy lùi

Con sứa nguỵ trang trong veo màu nước

Con cá thần tiên lại độc chết người

Con rắn bơi xiên thành đường rất thẳng

Con vẹm, con hà nằm một nơi im lặng

Nhưng làm tan được xác con tàu!

                              

                               3.

Tôi đã nghe con cá dưới đáy thuyền

Kể về trò lễ hội phóng sinh

Mỗi con cá bị người ta đánh số

Râu thay bằng ăng ten định vị

Qua vệ tinh máy tính vẽ đường bơi

Bất cứ lúc nào cũng bị bắt gây mê

Xem ăn những thứ gì vào ruột

Bao nhiêu năm ra biển một lần

                                    Đo bức xạ những cơn địa chấn

Vì sao đang tuyệt chủng

Phải tìm cách nhân lên

Để bảo tồn được loài cá mập!


Tổ tiên chúng đã từng qua đại dương khất thực

Mang cơn đau đẻ trứng về nguồn

Dưới trầm tích nở thành gia phả

Tôi lạy gom đổ nát về thờ

Dấu sào vỡ ra hiện hình bao dòng họ

Tiếng huầy dô ngún cháy những lưng trần…

 

                                                  4-2008

 

 

Nguyễn Minh Khiêm

Khu 2.Thị trấn Quán Lào

Yên Định, Thanh Hoá


Lên sóng lúc 15:22 ngày 01.9.2013