Trang Chủ‎ > ‎Buồm Thơ‎ > ‎

PHAN ĐẮC LỮ - Luân Hoán







Nhà thơ PHAN ĐẮC Lữ


PHAN ĐẮC LỮ


  

thân thế và sự nghiệp

mấy từ nghe quen quen

hình như gặp từ thuở

tôi biết ôm sách đèn

 

 

đã khoái Cao Báo Quát

từng kính mê Nguyễn Du

bà Hồ Xuân Hương khỏi nói

cứ như là chị tôi

 

 

quen thân thế sự nghiệp

bằng chính những vị này

và dĩ nhiên còn nữa

những uyên bác bậc thầy

 

 

khi vui vẽ bằng hữu

những người lưu thanh danh

tôi lơ là thân thế

sự nghiệp cũng mong manh

 

 

riêng với Phan Đắc Lữ

người có tuổi đàn anh

người ở hai chủ nghĩa

xin hơi đậm ngọn ngành

 

 

ông con nhà Nho giáo

cha tham gia Duy Tân

mẹ ươm tơ dệt vải

cuộc sống đắp chăn bông

 

Bảo An là quê quán

làng nổi tiếng Điện Quang

Điện Bàn chính danh huyện

nằm trong tỉnh Quảng Nam

 

 

tôi không rành địa lý

Phạm Ngọc Lư nhắc thêm

Bảo An là Gò Nổi

từng được gọi Phù Kỳ

 

 

hai năm ở Liêm Lạc

nghe “Tây” câu canh nông

vào những tên đất ấy

hóa ra chỉ một dòng

 

 

tôi không tin nhân kiệt

mọc từ những địa linh

huống chi Quảng Nam tỉnh

sỏi đá ngập đầy mình

 

 

ấy thế mà có thật

những người sính thơ văn

những người làm cách mạng

được kính trọng vĩnh hằng

 

 

hơi lạc đề một chút

nhưng có vẽ không sao

cái nền tôi vừa nặn

xin được chưng ông vào:

 

 

sinh từ năm 37

trộng hơn tôi bốn năm

sáu tuổi đã đi học

hăm hai tuổi phiêu bồng

 

 

ông bỏ thầy Bùi Giáng

có mang hồn Mưa Nguồn

để âm thầm tập kết

tiếp tục việc đến trường ?

 

 

ba tháng tù chính trị

của người cha Duy Tân

hình như là cửa ngõ

đẩy ông một đoạn lầm

 

 

nuôi lý tưởng trong trí

tình yêu nước trong tim

ông đi tìm ánh nắng

hóa ra gặp nhá nhem

 

dòng cách mạng trong máu

hồng theo một cách riêng

không phù hợp chủ nghĩa

bị trù dập đương nhiên

 

 

                           nhờ bị loại đại học

nhờ Giai Phẩm Nhân Văn

nhờ Cải Cách Ruộng Đất

ông rời được bóng đen

 

 

không hẳn “yêu lao động”

nhưng việc làm chân tay

giúp ông giữ lý tưởng

tình yêu nước mỗi ngày

 

 

bỏ những ô dù lớn

để trở thành công nhân

công trường thay bàn giấy

một phần từ nội tâm

 

 

                            thế mới hay đồng tộc

cụ học giả Phan Khôi

đủ tiết tháo khí khái

chọn tự do theo đời

 

 

                           thêm Cải tạo tư sản

cú đạp chót tuyệt vời

trả ông tuổi mười tám

thời men vào thơ ngồi

 

 

hơi chậm chân một chút

nhưng chữ nghĩa thơm tay

với hồn thơ thơm bút

ông trình diện đời ngay

 

 

sau “Hòn Kẻm - Đá Dừng “

một thi phẩm in chung

có “Buồn”, “Xem Hát Bội”

“Bốn Mùa Tôi” nở bùng

 

 

                           hẳn cũng vì thời cuộc

ý thức hệ linh tinh

đường thơ ông đứt đoạn

vì không muốn nhúng mình...

 

 

ba mươi tuổi ngưng viết

bỏ chìm khá nhiều thơ

những người tình đẹp nhất

cũng hụt dịp phất phơ

 

 

cuối đường trăng kịp mọc

vào mắt nhìn thi nhân

vào sáu mươi tuổi sống

ông trở lại ướp trầm

 

 

                           chẳng riêng ông như vậy

có khá nhiều bản sao

ngay em tôi cũng vậy

đâu hao hụt là bao

 

 

ông chơi thơ Đường luật

thơ lục bát ngũ ngôn

mọi loạt có vần điệu

ông đều viết thong dong

 

 

choàng tình cho sông núi

lót lòng cho mỹ nhân

suy tư trước cuộc sống

tạp niệm đời phong trần

 

 

thơ ông mang đủ cả

những nội dung con người

giản dị vì ông có

một trái tim yêu đời

 

 

quê mẹ tôi Vĩnh Điện

gần hay xa Bảo An ?

tôi xấu hổ không rõ

dù sinh tại Hội An

 

 

từng tản cư qua những

Quế Sơn và Đồng Bàn
Trung Phước rồi Tiên Phước

ngồi trong thúng nhìn khan

 

 

nếu như ngày xưa ấy

có chạy ngang Bảo An

biết chừng đâu tôi thấy

ông anh giàu dung nhan

 

 

nét đẹp trai ông giữ

đến giờ là quí rồi

tôi thấy vài bà chị

còn tiếc ông quá trời !

 

 

thật tình không được biết

đời tình ông ra sao

tôi tin ông hạnh phúc

hiện qua nét hồng hào

 

 

một người giàu năm tháng

còn sống cùng ngôn từ

căn bản nhờ ưu đãi

từ những đấng tiểu thư

 

 

(phái yếu không có tuổi

với tôi đều tiểu thư

bởi mỗi thời mỗi đẹp

luôn bao dung hiền từ)

 

 

 

nhân danh một bạn đọc

xin mừng hạnh phúc ông

bản vẽ không rõ nét

đẹp nhờ cái khung lòng

 

 

ông treo chơi ít bữa

cho chúng ta thêm gần

cũng mong lơ giùm những

sai sót và thẳng cong

 

 

ngày nào tôi có dịp

nhìn tường tận tâm dung

tôi chắc sẽ chỉnh sửa

một vài nét chung chung

 

 

chúc ông viết thơ mới

tặng người tình trăm năm

tránh ngắt yêu véo giận

khi nhớ người xa xăm

 

Luân Hoán

 

 

Tiểu sử Phan Đắc Lữ

 

Nhà thơ, tên thật Phan Đăc Lữ, sinh năm 1937 tại Bảo An, Điện Quang, Điện Bản Quảng Nam, trong gia đình Nho giáo. Cha tham gia phong trào Duy Tân, từng bị Pháp giam giữ, mẹ nuôi tằm dệt vải, gia đình khá giả, Bắt đầu đi học năm l6 6 tại trường làng Bảo An. trung học đệ nhị cấp theo học tại Sài Gòn, từng được nhà thơ Bùi Giáng dìu dắt.

Ra Bắc tập kết năm 1959. Không vào được đại học, sống bằng lao động. Sau tháng 4-1975 cùng gia đình sống không hộ khẩu tại Sài Gòn,

Khởi viết năm 18 tuổi, năm 1955. 30 tuổi bỏ viết. 60 tuổi viết lại đến nay.

 

Tác phẩm đã in:

 

Hòn Kẽm Đá Dừng (in cùng Tường Linh, Thu Bồn, Phạm Doãn Hứa)

Buồn (NXB Thanh Niên)

Bốn Mùa Tôi

Xem Hát Bội