Trang Chủ‎ > ‎Dòng Đời‎ > ‎

SỰ KIÊN CƯỜNG ĐÁNG KHÂM PHỤC CỦA NGƯỜI NHẬT

                                                                                              LM NGUYỄN HỮU THY
 
 
 
Thảm họa động đất và sóng thần khủng khiếp xảy ra một cách đột ngột trong mấy ngày vừa qua đã và đang nhấn chìm Nhật Bản, cường quốc kinh tế thứ ba trên thế giới, vào nỗi khốn cùng tột độ.

Nhiều thành phố và làng mạc hoàn toàn bị xóa sổ trên bản đồ, hàng ngàn nhà cửa chỉ còn là đống gạch vụn, hàng trăm hàng ngàn chiếc xe hơi, tàu lửa, tàu thủy, máy bay, v.v… bị nước cuốn trôi và vùi dập như những đống lá khô. Các xưởng kỹ nghệ sản xuất xe hơi và các thứ máy móc hoàn toàn bị tàn phá bằng địa. Nhưng nhất là trên 20.000 người, gồm đủ mọi thành phần và lứa tuổi, bị chôn vùi dưới những đống gạch vụn hay đất bùn. Còn hàng trăm ngàn người khác được may mắn sống sót thì lại rơi vào cảnh màn trời chiếu đất, ngoài bộ đồ mặc trên thân hầu như không còn gì cả. Tất cả họ đều sống nhờ vào sự trợ giúp của chính phủ và các cơ quan từ thiện, trong nước cũng như ngoại quốc.

Nhưng sự khốn cùng của toàn dân Nhật nói chung và của những nạn nhân trực tiếp nói riêng chưa dừng lại ở đó. Cho tới hôm nay, 15.3.2011, đã có ít nhất là 3 lò phát điện bằng nguyên tử đã bùng nổ, khiến phóng xạ bay lan tràn ra khắp nơi, đe dọa tính mạng dân Nhật nói chung, và đặc biệt tính mạng của hàng trăm ngàn dân cư sống trong chu vi 30km tại các vùng động đất nói riêng.

Cơn hoạn nạn hiện tại do thiên tai gây ra cho dân Nhật thật quá to lớn và khủng khiếp. Chính thủ tướng Nhật Naoto Kann đã phải tuyên bố là sau thảm họa thế giới chiến II, thì trận động đất và sóng thần lần này là thảm họa khủng khiếp nhất mà dân Nhật đang phải gánh chịu.

Tuy nhiên, qua thảm họa thiên tai khủng khiếp này, chắc chắn cả thế giới không chỉ bày tỏ lòng cảm thông, sự chia sẻ và giúp đỡ các nạn nhân tại Nhật, mà còn phải cúi mình kính nể sự kiên cường và lòng tự trọng sâu xa của người dân Nhật.

Thật vậy, khi quan sát người ta nhìn thấy ngay được rằng, dù đang phải trải qua tình cảnh sống màn trời chiếu đất, thiếu thốn và cùng cực như thế, đó là chưa nói đến tương lai của họ hoàn toàn mù mịt đen tối, hàng trăm ngàn nạn nhân người Nhật vẫn kiên nhẫn, bình thản, không chút hỗn loạn, vẫn trật tự xếp hàng khi chờ lãnh phần cứu trợ, hay trước các cửa lò bánh mì, các cửa hàng thực phẩm hay tại các cây xăng và vui vẻ bằng lòng với số khẩu phần được phép mua, chứ không hề xô lấn, cãi cọ hay tranh giành nhau. Nhất là tuyệt đối không có vấn đề trộm cắp hay cướp bóc.

Người Việt Nam chúng ta đã nói không sai. "Ra nắng mới biết trắng đen“. Đúng thế, qua thảm họa động đất và sóng thần khủng khiếp tại Nhật, cả thế giới đã nhìn thấy được một cách rõ ràng sự văn minh, tiến bộ và kiên cường đích thực của một dân tộc. Và không chỉ qua sự giàu có phồn thịnh vật chất, nhưng trước hết qua lòng tự trọng và cách cư xử đầy nhân bản với nhau, qua sự chia sẻ và nhường nhịn nhau. Sự kiên cường của người dân Nhật Bản thật đáng kính nể thay.
Lm Nguyễn Hữu Thy
 
 
 
Cúi chào và cúi đầu

Ngày 11-3-2011 chắc chắn sẽ mãi đi vào lịch sử thảm họa thiên tai của thế giới nói chung, của nước Nhật nói riêng. Trận động đất kinh hoàng 8,9 độ Richter, được coi là trận động đất lớn thứ 4 kể từ năm 1900, kéo theo sóng thần cao 10 m, tàn phá tan hoang một vùng rộng lớn bờ biển đông bắc nước Nhật, làm cả thế giới bàng hoàng, chấn động mạnh.

Trên nhiều trang báo, người ta so sánh sự hủy diệt của trận động đất không kém 2 trái bom nguyên tử Mỹ ném xuống Hiroshima và Nagasaki năm 1945. Sự bạo tàn của thiên nhiên là ngang ngửa.

Động đất đã làm xoay chuyển cả thời gian, và không gian.

Các nghiên cứu khoa học của Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA), Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ, và Viện Địa vật lý Nghiên cứu núi lửa Quốc gia (Italy) cho biết, thảm họa khiến ngày của trái đất bị ngắn hơn, dịch chuyển đảo chính của Nhật Bản khoảng 2,4m và nâng hành tinh của chúng ta khoảng 10cm trên trục của nó.

"Vũ điệu" van xơ của trái đất, vấp những bước lạc nhịp tàn bạo, đã khiến nước Nhật trả giá đau thương. Hơn 10000 người chết và mất tích, hơn 1 triệu người mất nhà cửa.

Đáng lo ngại nhất, các vụ nổ liên tiếp ở tổ hợp hạt nhân Fukushima đe dọa sự rò rỉ phóng xạ vượt tầm kiểm soát. Còn Tổng giám đốc IAEA Yukiya Amano xác nhận tình hình ở Fukushima I "rất nghiêm trọng".

Sự thiệt hại đẩy nước Nhật vào tình trạng khủng hoảng tồi tệ nhất trong 65 năm nay, kể từ thế chiến II. Người Nhật đang phải đối mặt với quá khứ khổ đau và nhiều hiểm họa, ngay trong hiện tại.

Thế nhưng, sau những chấn động dữ dội của lòng đất, lòng biển, những chấn thương tột cùng của lòng người, cả thế giới- từ phương Đông đến phương Tây thấy gì ở nước Nhật trong cơn tai biến?

Người lính cứu hộ hạnh phúc nhìn em bé 4 tháng tuổi sống sót kỳ diệu sau sóng thần, Ảnh: AP

Thảm họa thiên tai, xã hội bất ổn thường dẫn đến cướp bóc. Hiện tượng này gần như được cho là "mặc định" ở nhiều quốc gia kể cả Anh, Mỹ... Thế nhưng mặc nhiên, ở nước Nhật nó đã không hề xảy ra. Nước mắt vẫn rơi trên những gương mặt thất thần vì đau đớn. Những tiếng kêu la khiếp sợ trước sóng thần.... Nhưng đâu đâu, cũng vẫn có cảnh người Nhật lặng lẽ, tôn ti trật tự xếp hàng trước các cửa hàng chờ đến lượt mình. Vẫn cúi đầu cảm ơn khi được cứu giúp. Họ tin ở Chính phủ không bao giờ bỏ mặc, bỏ rơi họ trong cơn khốn đốn.

Đến lượt cả thế giới, thay cho sự bàng hoàng lúc đầu, là từ ngỡ ngàng đến thán phục trước sự chủ động ứng phó và văn hóa ứng xử của cả dân tộc này. Thảm họa tạo cơ hội cho cả thế giới thấy cách tổ chức và điều hành một xã hội văn minh công nghiệp chặt chẽ, chuyên nghiệp nhưng vẫn đầy tình người, tính người. Nền tảng văn hóa quốc gia đã thành sức mạnh trong mỗi ứng xử công dân, thành đạo lý một dân tộc trước tai ương bất hạnh của chính mình.

Báo chí thế giới tràn ngập những lời ca ngợi dành cho người Nhật. Và cả thế giới sẵn sàng ứng cứu, chia sẻ với nước Nhật.

Còn người Việt chúng ta, TS Vật lý Nguyễn Đình Đăng đang ở Tokyo thốt lên trên blog của mình: "Một đất nước mà người dân thực sự bình thản, lịch sự, giữ phẩm cách, rất trật tự, tử tế với nhau trong thảm hoạ có thể so với ngày tận thế, là một đất nước thực sự vĩ đại".

Người viết bài này cũng có 1 cô bạn trẻ sống ở đó. Em chỉ là một người Việt bình thường cư ngụ. Trước đó, em đã bị sốc nặng và hoảng sợ. Nhưng cộng đồng nơi em sống, người chồng Nhật và 2 đứa con em trong những ngày này, cho em sự vững vàng và một trải nghiệm sâu sắc. Trong thảm họa, em nhìn ra "cái lõi" của xã hội. Đó là cách tổ chức của một xã hội luôn biết giúp con người chủ động và bình tĩnh trước tai họa, từ đó con người ta lớn lên:

"Em nghĩ rằng tất cả mọi điều do giáo dục mà ra. Ở trường, các con em thường xuyên được thực tập phòng tránh thương tổn nếu có động đất, nên các bé còn động viên lại mẹ, nhắc mẹ mua sắm thực phẩm dự trữ. Các loại tủ bát, tủ tường được thiết kế, chỉ cần có dư chấn, lập tức cửa tủ khóa ngay lại nên không hề có đổ vỡ đồ dùng. Khi có động đất, lập tức người dân được hướng dẫn chạy tới các trường học, vì đó là những công trình xây dựng chắc chắn nhất, an toàn nhất, trước hết cho trẻ em"

Những người cứu hộ an ủi người phụ nữ mất mẹ và con trai 3 tuổi trong trận động đất ở Miyako, Nhật. Ảnh: Daily Telegraph

Chợt xót xa. Ở ta, vào mùa bão lũ, nơi thiệt hại nhiều nhất lại là các trường học. Bởi nó vốn được xây dựng cẩu thả, gian dối.

Chợt xót xa. Miền Trung nước ta, vốn là nơi luôn phải chung sống với thiên tai. Vậy mà năm nào cũng vậy, khi sự cố chết người nghiêm trọng xảy ra, người ta mới cảnh báo, mới lo làm cầu, mà chưa nghĩ đến hướng dẫn kỹ năng sống, xử lý tình huống cho người dân. Để rồi năm này sang năm khác, sau bão lũ, chết chóc, ta lại phát động từ thiện, "lá lành đùm lá rách'. Và rồi, ngay trong tổ chức từ thiện cũng có những kẻ nhân danh, làm điều lừa đảo kiếm tiếng, kiếm tiền.

Con người tham lam đã đành. Mà có cả tổ chức xã hội, cơ quan đoàn thể cũng không chịu... kém. Báo chí đưa tin, mới đây Ủy ban Kiểm tra tỉnh Kiên Giang phát hiện Ủy ban MTTQ tỉnh này giữ lại khoảng 2 tỷ đồng là tiền người dân quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung lũ lụt, để "tạm ứng" sai nguyên tắc, thăm đối tác, mua quà tặng, chi sai mục đích, chiếm dụng tiền... Dân sẽ nhìn việc làm này để hành động thế nào?

Cũng chả cần thảm họa xảy ra. Một sự kiện văn hóa được tổ chức như hội hoa, giỗ các Vua Hùng, lễ đền Trần... đã thấy cái sự "phản văn hóa" liền kề. Cái sự "phản văn hóa" còn diễn ra ngay trong giao thông đi lại ngày ngày, trong cách hành xử nơi công cộng, giữa con người với con người, trong khi chúng ta có rất nhiều phong trào học tập, với nhiều mỹ từ.

Trong thảm họa, nước Nhật có biết bao câu chuyện cảm động về tình người. Người viết bài này đã nghẹn lại trước câu chuyện bé gái mới 4 tháng tuổi thoát chết một cách thần kỳ khi sóng thần ập đến, sau 3 ngày tưởng mất tích. Đó không chỉ là sự may mắn của một sinh linh bé bỏng. Có gì đó như sức sống kỳ diệu và tương lai của đất nước Nhật, vẫn tươi sáng như nụ cười thiên thần nhỏ.

Và đã cay mắt khi đọc lá thư của một cánh sát Nhật, gốc Việt kể về chú bé 9 tuổi, khi được nhường lương khô, chú đã để gói lương khô vào thùng thực phẩm chung đang phát cho mọi người: "Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằngchú ạ". Người cảnh sát đã phải quay mặt đi để khóc... Một chú bé mới 9 tuổi, đã biết hy sinh, chia sẻ ấm lạnh cùng với cộng đồng. Làm sao nước Nhật không hùng mạnh?

Lá thư trước khi lên đường đến phiên trực chiến, ông hẹn: "Vài dòng trả lời chị, vì tới giờ trực của tôi nữa rồi. Nếu qua 48 tiếng nữa mà tôi còn sống thì sẽ trả lời chị dài hơn". Chưa bao giờ, tôi đã phải khóc nghẹn ngào vì một người chưa biết mặt. Vì vẻ đẹp của nhân cách, vì sự can trường thành bổn phận của họ.

Người Nhật luôn cúi chào khiêm nhường. Còn trong thảm họa động đất này, cả thế giới phải cúi đầu kính nể họ.

NGUỒN: Fxgioan/Bakim

 
Cậu bé và gói lương khô

Tối hôm qua tôi được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chắc chẳng còn thức ăn, tôi lại hỏi thăm.

Cậu bé kể đang học ở trường trong giờ thể dục thì động đất và sóng thần xảy ra, cha của cậu làm việc gần đó chạy đến trường. Từ bancông lầu 3 của trường cậu nhìn thấy chiếc xe và người cha bị nước cuốn trôi. Chắc chắn ông đã chết rồi. Hỏi mẹ đâu, cậu bé nói nhà nằm ngay bờ biển, mẹ và em của mình chắc cũng không chạy kịp.

Cậu quay người lau vội dòng nước mắt khi nghe hỏi đến người thân. Nhìn thấy cậu bị lạnh, tôi cởi áo khoác cảnh sát trùm lên người. Vô tình bao lương khô khẩu phần ăn tối của tôi bị rơi ra ngoài. Tôi nhặt lên đưa cho bé và nói: “Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói”.

Đứa bé nhận túi lương khô, khom người cảm ơn. Tưởng cậu sẽ ăn ngấu nghiến ngay lúc đó nhưng không phải, cậu ôm bao lương khô đi thẳng lên chỗ những người đang phát thực phẩm và để bao lương khô vào thùng thực phẩm đang phân phát rồi quay lại xếp hàng. Ngạc nhiên vô cùng, tôi hỏi tại sao con không ăn mà lại đem đặt vào đó? Bé trả lời: “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằng chú ạ”.

Đến lúc này tôi phải vội quay mặt đi chỗ khác khóc để mọi người không nhìn thấy. Thật cảm động. Không ngờ một đứa nhỏ 9 tuổi mới học lớp 3 đã có thể dạy một bài học làm người trong lúc khốn khó nhất. Một bài học vô cùng cảm động về sự hi sinh.

Một dân tộc với những đứa trẻ 9 tuổi đã biết nhẫn nại, chịu gian khổ và chấp nhận hi sinh cho người khác chắc chắn là một dân tộc vĩ đại. Đất nước này đang ở vào những giờ phút nguy cấp nhất của sự điêu tàn, nhưng chắc chắn sẽ hồi sinh mạnh hơn nhờ những công dân biết hi sinh bản thân ngay từ tuổi niên thiếu.


HÀ MINH THÀNH - LÊ NGUYÊN MINH (ghi)
Trích trong Bài học từ một đứa trẻ
Nguồn: tuoitre.vn /khungtroisaomai.com



 
Comments