Trang Chủ‎ > ‎Sóng Luận‎ > ‎

Âm vọng cô đơn trong BỜ BÃI RIÊNG TÔI

                                                                                                            HUỲNH MINH TÂM
 
 

 

ÂM VỌNG CÔ ĐƠN TRONG BỜ BÃI RIÊNG TÔI

 

( Vài cảm nhận về bài thơ “ Bờ bãi riêng tôi” của nhà thơ Nguyễn Nhã Tiên, đăng trong tập thơ nhiều tác giả : Thơ ơi, cùng chảy nhé, Nxb Lao động 2012)

  

 

 Khi nhập thế : “Mẹ xa, em cũng xa rồi”, nghĩa là tác giả đã cấy mầm cô đơn đến tột đỉnh. Bởi “Mẹ”là chỗ tựa của cảm thức giấc mơ và tuổi thơ, và “ Em” là chỗ tựa của cảm thức danh vọng, công việc và sáng tạo; tất thảy chớp mắt vụt khỏi tầm với của giấc mơ nhân thế, khỏi tâm hồn của tác giả. Chính nguyên nhân ấy mới sinh ra cái hệ lụy-sáng tạo những câu thơ u linh : “ Mỗi ngày sông mỗi đi xa/ chảy vơi một ít quê nhà của tôi/ mẹ xa em cũng xa rồi/ cỏ xanh thôi gắng đắp bồi ngày xưa”.

 

 Những câu thơ cô đơn, những câu thơ tang bồng hồ thỉ ly biệt sớm trưa thường khởi sự từ những đớn đau vô hạn, những vó ngựa dày xéo tâm thức, và bao giờ cũng u ẩn cô độc.

“ Sông” là một hành trình biền biệt, và “ vơi đi” chậm rãi, từ tốn cướp đi “ quê hương bản thể”, quét đi nỗi an bình thanh thản, để bao vết sẹo cơ khổ. Chính thể lục bát ngỡ nhỏ nhẹ, ngỡ giản dị, từ tốn, rù rì kia mà tác giả đã “ bào” ra những ngân vang, những rung động sâu thẳm

 

 Trước hiện trạng bất an, bất ngờ ấy , vai “con” biết làm sao đây ?, vai “ anh” biết làm sao đây ? Bởi cái qui luật sinh-tử không thể nào thay đổi được. Vậy thì cho con, cho anh đắp thêm những lá cỏ xanh lên mộ, để “ bù đắp’ phần nào những ngày gần gũi, tao ngộ mà con, anh chưa nặng hiếu nghĩa mẫu tử, tao khang.

 

 “ Mỗi ngày sông mỗi lưa thưa/ Bến hoang vu tiếng sớm trưa gọi đò”. Tâm hồn đã nát tan thì nhìn ra quê xứ cũng u buồn, đờ đẫn. “ Người buồn, cảnh có vui đâu bao giờ !” Tâm hồn đã cô đơn thì quê xứ cũng đìu hiu, quạnh vắng. Hình “ lưa thưa “ kia, ảnh “ bến hoang vu” nọ bây giờ cũng là một nỗi sẻ chia vô cùng quí giá vậy !

 

 Rồi tâm trạng tác giả, sau khi nhìn ngang ngửa dưới trên, lại quay về nhìn tâm hồn mình thăm thẳm cô đơn, cái bến tựa bên trong dường cũng tan xương nát thịt : “ Lao xao tóc gió không ngờ/ thổi lay phay tự hư vô thổi về”. Hai câu thơ rất hay, rường cột để chống đỡ ngôi nhà cô quạnh.  Hình ảnh“ Lao xao” gợi niềm trắc ẩn vô bờ bến, và “ lay phay” lại mở ra chân trời mênh mông ly biệt.

 

  Trong nỗi ngơ ngác mênh mông  đã mở ra một khúc quanh mới của thi ca : “ Cát im lặng một miền quê/ Bỗng dồn dập bước chân về giục vang/ ven sông cải đã hoa vàng/  Nắng mê mải chở mùa sang tìm người”. Tưởng chừng, sau khi đã lặn hụp hết các bể trầm luân, tác giả lại nhận chân ra giá trị của cuộc sống. Một ánh chớp vừa le lói. Con đom đóm lập lòe trong bóng tối.Một tiếng vọng từ sâu thẳm của tâm thức và giấc mơ.Thơ lại dịu dàng bay về dẫu chỉ là chậm ấm

 

 Với bao lặng lẽ chiêm nghiệm về đời sống, sau những sẻ chia vô hạn của quê hương và tình yêu, của thơ ca và gió, tâm hồn lại trở lại tâm hồn của bất khứ-bất lai, bất tử-bất sinh, bất tan-bất hợp, bất đủ-bất thiếu, tác giả lại hạ bút trong lẽ tương hợp, chân thực của cuộc sống, trong tự tính thể chấp nhận và nhẫn từ : “ Mông lung ngồi ngó mây trời/ Cò bay như thể buồn rơi mắt mình”. Dường một nỗi bình an cố độ

 

   Một vài kiến giải chân thành không thể nói hết cái bao la của trời đất và thơ ca, và thiển nghĩ, bài thơ “ bờ bãi riêng tôi” của nhà thơ Nguyễn Nhã Tiên đã và sẽ mang lại rất nhiều xúc cảm cho độc giả, để một âm vọng cô đơn huyền nhiệm và trong sáng của thơ ca, chứ không đến nỗi phải “ chờ một tiếng vọng của cánh hoa hồng rơi xuống vực thẳm”- quá hoài nghi và vô vọng.

 

    Huỳnh Minh Tâm

Gv Trường THPT Huỳnh Ngọc Huệ, Đại Lộc, Quảng Nam

 

 

 

BỜ BÃI RIÊNG TÔI

    Nguyễn Nhã Tiên

 

 

Mỗi ngày sông mỗi đi xa

Chảy vơi một ít quê nhà của tôi

Mẹ xa

Em cũng xa rồi

Cỏ xanh thôi gắng đắp bồi ngày xưa

.

Mỗi ngày sông

Mỗi lưa thưa

Bến hoang vu tiếng sớm trưa gọi đò

Lao xao tóc gió không ngờ

Thổi lay phay tự hư vô thổi về

.

 Cát im lặng một miền quê

Bỗng dồn dập bước chân về giục vang

Ven sông cải đã hoa vàng 

Nắng mê mải chở mùa sang tìm người

.

 Mông lung ngồi ngó mây trời

Cò bay như thể buồn rơi mắt mình

 

NGUYỄN NHÃ TIÊN

 

Lên sóng lúc 10:20 ngày 26.02.2012