Trang Chủ‎ > ‎Sóng Luận‎ > ‎

CHÂN NHƯ LÀ CHÂN LÝ (*) - Nguyễn Tam Phù Sa

 
                           KTS Nguyễn Tài My

 

 

 

CHÂN NHƯ LÀ CHÂN LÝ (*)

 

 

Kiến trúc sư Nguyễn Tài My (NTM) còn là giảng viên đại học ở Sài Gòn và các tỉnh thành. Sinh viên đã tốt nghiệp hoặc còn theo học lên đến 24.000 em; có em gọi thầy NTM bằng “cha”, hoặc gọi lén hay gọi thân mật “thầy NTM là người cõi trên” đều phát xuất từ lòng quý mến, tôn trọng và thường hiểu thông qua quá trình học tập kiến thức chuyên môn, cốt cách sống đặc biệt, lạ lẫm trong môi trường giáo dục cứng nhắc, trong xã hội đương thời đang có sự đảo lộn, đứt gãy các giá trị truyền thống.

NTM là một người khiêm tốn, giản dị và tận trung, tận hiếu. Tôi chưa thấy ai có cách thọ tang cha mẹ cả đời bằng “nửa bộ râu mép” và “một tấm lòng” dành cho Đấng sinh thành. Tôi cũng ít thấy một người thầy có thừa khả năng tài chánh mà cả đời đi dạy trên chiếc xe honda cà tàng. Đáng nói hơn, đã từng đứng trên bục giảng 30 năm vẫn còn là… giảng viên! Ở lĩnh vực thơ cũng hiếm thấy ai sáng tác cả một tập thơ mang tên vợ mình- Chang Zen Len mắt không hoen lệ (Trương Yến Sen mắt không hoen lệ). Cách nuôi dạy 5 người con gái thành tài cũng khác biệt- cha mẹ không cho con tiền mà “cho mượn không lãi”, tập cho con có thói quen tự trọng trong việc mượn phải trả, ngay cả với người ruột thịt…

Một vài nét “ít thấy” về NTM, chưa phải đầy đủ và tưởng như ngoài lề, nhưng để hiểu thơ NTM cũng cần biết thêm về “người cõi trên” đang sống chu toàn mọi việc và đang làm thơ có định hướng, mục đích rõ ràng ở “cõi trần thế”.

NTM miệt mài biên soạn không mệt mỏi nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực kiến trúc, trong đó có 2 tập mới xuất bản: Nghiệp vụ đô thị, Giảng giải đô thị, NXB Thanh Niên 2013 và 6 tập thơ (Kiến Thi, Kinh Mai, Huyền Diệu, Áp đặt cạn vấn nạn, Chang Zen Len mắt không hoen lệ và Chân Như). Đọc toàn tập Chân Như 214 trang, khổ 19x26cm, 810 bài lục tuyệt (có một số bài 4 câu) thấy hiển lộ dụng ý tác giả “… lấp ló thoáng lấp lửng trong thơ-văn-tôi sử dụng những ý tưởng đi ngược ước lệ để hình thành những ý tưởng mới” thông qua triết học, khoa học và giáo dục. Nhìn từ cấu trúc thơ canh tân ngôn ngữ thì Chân Như vẫn sử dụng dòng-thơ-lục-tuyệt có âm hưởng của nhạc ở 5 tác phẩm trước nhưng nội dung chuyên sâu về hành tinh, môi trường, toán học, giáo dục, văn học, kiến trúc và một phần chuyện tình cực ngắn, nhạc và đời Phạm Duy, đan xen một số bài dí dỏm.

NTM cố bật mình ra khỏi thế giới vốn đầy dẫy những ước lệ, lập nên bức tranh thơ hiện thực, lắp ghép những mảng trắng đen đối lập, mâu thuẫn, chất đầy những trăn trở nhân thế trong một thế giới đa thần phức tạp. Anh hồn nhiên viết, suối nguồn ngữ nghĩa tuôn chảy nhưng không để ngòi bút nhắm tới nhu cầu xu phụ, vị kỷ, ngay cả khi đối diện với điều khủng khiếp nhất là anh có thể gục ngã trong cảm giác bị trừng phạt thì cũng không kinh hãi bằng anh dung túng cho sự dối trá: “Ta chỉ biết ngẩng đầu cạo râu/Còn những sai trái, ta cúi đầu chịu tang/Phản kháng bị án không đàng hoàng/Chúng cho đói khổ tự do đến từng nhà/Nghiễm tất cả nực cười cuộc sống/Điều khiển không thông vẫn im lặng bằng lòng/Chủ giáo làm trò cười cuộc sống” (Bài 17)

Chân Như là chân lý, thấm đẫm chất mặn mòi- muối của cuộc sống, được thể hiện bởi một tài năng có cá tính, phong cách riêng, có chiều sâu lẫn bản lĩnh, sống đời sống tận tụy, dâng hiến thật kiêu hãnh. Chân Như là chân lý,  có giá trị đích thực, có mục đích đi tới tận cùng vùng cấm, nơi không ai có thể xâm nhập được- đó là trái tim con người.

Nói như TS Bùi Nguyên Hùng: “Thơ NTM không dễ đọc”, thậm chí khó hiểu ở một số bài sử dụng biệt ngữ chuyên môn nghề nghiệp, nhưng đa phần người đọc vẫn cảm nhận được cách biểu đạt tròn ý, hàm chứa thông điệp nhân văn, niềm tin, hy vọng; qua đó có thể rút ra 810 bài học thực tiễn ở đời.

Trải nghiệm xuyên suốt quá trình tự tác, tương tác, hợp tác, tạo nên vốn văn-hóa-sống đầy đủ, cộng hưởng tố chất “thi sĩ” lạ lùng, đáng kinh ngạc, NTM ít nhiều cũng thành công ở 6 tác phẩm thơ mang tính nhất quán trong văn thơ lẫn trong đời sống cá nhân, toát lên vẻ đẹp nhân sinh đặc trưng, có giá trị qui chiếu thiêng liêng trong văn đàn thơ văn hiện nay.

(*) Chữ của NTM

 

 

NGUYỄN TAM PHÙ SA