Trang Chủ‎ > ‎Sóng Luận‎ > ‎

MAI THANH VINH và Bài thơ MỘT NỬA

                                                                                          HUỲNH MINH TÂM
 
MỘT NỬA

              Mai Thanh Vinh

Niềm vui như mảnh trăng non phía chân trời vời vợi
chị cầm bút gõ lên niềm tin le lói
chia xẻ với đời câu thơ
người đàn bà bứt khỏi cơn mơ
dạo chơi trên cầu vồng, ngũ sắc
chị khóc cười hả hê-không sợ ai thắc mắc
vì sao ? Vì sao?

Người đàn bà không biết vì sao
đêm im lặng
và lá cây xào xạc
vành trăng non rướn mình khao khát
cơn giông chiều trút vào đêm

Người đàn bà với vành trăng non chỉ là một nửa
nửa đời thường-thao thức nửa trong trăng.
MTV


 Nếu thường xuyên ngong ngóng và say mê đọc trang thơ trên các tạp chí
và đặc biệt báo Quảng Nam thì bạn đọc càng dễ dàng chấp nhận với nhận
định sau của tôi:Mai Thanh Vinh là "nữ thi sĩ" duy nhất,"độc đáo và
đáo để",nổi trội cá tính của làng thơ nữ vùng đất văn nghệ Đất Quảng 6
năm đầu thế kỷ 21.Chị đã "tung hoành ngang dọc" trên các trang báo với
những câu thơ tình yêu đắm đuối và nông nổi,với những ưu tư sầu muộn
về dâu bể cuộc đời đã  ngẫu nhiên hoặc số phận chồng chất lên đôi vai
phụ nữ ,và không ít lần chị đã thốt lên:Phận đàn bà cứ níu vào tôi/như
định mệnh mỗi khi cầm bút/một chút nắng một chút sương/trong sắc chiều
bảng lảng/nghe câu hò nhoi nhói cánh cò xưa/phận đàn bà khuất bóng cơn
mưa.

 Năm 2003,Mai Thanh Vinh in tập thơ Khát trăng để đánh dấu một chặng
đường lao động miệt mài,lặng lẽ và hạnh phúc của mình,và cũng để giới
thiệu với đông đảo độc giả,bạn bè yêu thơ chị có một Mai Thanh Vinh
hiện diện,có tiếng nói riêng,giọng điệu riêng và bản sắc của vùng văn
hóa Điện Bàn-vùng đất mà chị đang gắn bó với nghề giảng dạy.

 Mặt mạnh của thơ chị,theo thiển ý của tôi,là những câu lục bát âm
hưởng ca dao,có ý tưởng và sự kiện,đằm thắm nhưng cũng chất chứa
dằn vặt,buồn buồn u hoài nhưng xao xác nỗi đớn đau về"những giấc mơ
bị đánh cắp".Làm sao có thể vờ nhau/khi tình yêu đã nhạt màu thời
gian/làm sao nhặt ánh trăng vàng/vỡ tan trên sóng đò ngang một đời/
làm sao hứng lá chiều rơi/thu sang thăm thẳm mù khơi con thuyền/làm
sao tìm lại chút duyên/cũng đành lỡ nhịp ván thuyền từ đây/nằm nghe
gió thổi phương này/chiếu chăn chừ đã đổi thay mất rồi..." (Làm sao).

 Bài thơ Một nửa sau đây được rút trong tập thơ đầu tay  Khát trăng
của chị .bài thơ ở thể tự do-chưa phải mặt mạnh của thơ chị-nhưng vẫn
toát lên tâm hồn phụ nữ đa cảm,dễ tin của chị,là nỗi trằn trọc ưu tư
về cô đơn và khát vọng rất riêng của nữ tính,khu biệt tâm thức ở một
trạng thái chơi vơi chới với để tìm bắt hạnh phúc,dẫu biết rằng đấy
chỉ là giấc mơ hay sự hoang tưởng của đời người?

               Niềm vui như mảnh trăng non phía chân trời vời vợi
               chị cầm bút gõ lên niềm tin le lói
               chia xẻ với đời câu thơ
               người đàn bà bứt khỏi cơn mơ
               dạo chơi trên cầu vồng,ngũ sắc
               chị khóc cười hả hê-không sợ ai thắt mắc
               vì sao?vì sao?...

 Khổ thơ đã dồn tụ sức mạnh thơ ca của chị.Hình ảnh trăng non phía
chân trời vời vợi,cầm bút gõ lên niềm tin le lói,yếu ớt đã gây ấn
tượng,và hình tượng nghệ thuật đã mở ra chân trời buổi sáng.Ngôn ngữ
chị dùng đẹp,trau chuốt.Một chút mỉa mai chua chát về biện pháp ẩn dụ
cuộc đời là người đàn bà bứt khỏi cơn mơ,dạo chơi trên miềm hoang
tưởng đã rót thẳng vào tấc lòng tri âm của độc gỉa.Còn khóc cười hả hê
thì vượt quá khuôn khổ quan niệm của thơ ca cổ điển,truyền thống.Chữ
dùng như tóe nước vào bản thể thơ ca.Tất thảy dường như khát vọng,
khát trăng bùng vỡ trên mặt ý thức không thể tự chủ,không cần tự chủ,
mà phải để nó hiển lộ,toát lên nhu cầu tính:quyền được giãi bày,tưởng
tượng và ca hát của nữ giới.Nhưng vì sao?vì sao?

               Người đàn bà không biết vì sao
               Đêm im lặng
               Và lá cây xào xạc
               Vành trăng non rướn mình khao khát
               Cơn giông chiều trút vào đêm.

  Một bi kịch.Trạng thái của giấc mơ là nỗi cô đơn và bóng tối.Bởi vì
đâu không biết,có ai hay?Cô đơn vì tuổi thanh xuân gặp nhiều ngang
trái?Cô đơn vì không có tri âm tri kỷ để trút bầu tâm sự?Cô đơn vì
tiếng nói yếu ớt mảnh mai mà bản chất ngự trị,không xuyên thấu được
những bức tường của tập tục,quan niệm.Ẩn dụ vầng trăng non hình ảnh
người đàn bà đầy khát vọng rướn mình khao khát,chộp bắt hạnh phúc,
nhưng bất lực vì cơn giông chiều trút vào đêm,vì những diều vô cớ?
đã sinh nở ra một thất vọng tràn trề,là có ấn tượng,sâu sắc và mới
mẻ trong cách diễn đạt.Điều đó cũng thể hiện Mai Thanh Vinh có cá tính
mạnh mẽ,có phong cách,có một quan niệm thơ ca rộng rãi và ít khuôn
phép,muốn thể hiện với những gam màu chói mắt.

 Khổ cuối,vầng trăng hiện lại chỉ một nửa rất tội tình,tội nghiệp,thật thà,
gần gũi bản chất công dung ngôn hạnh của phụ nữ.Hình ảnh ấy đã quyến rũ bạn đọc ở nét nhún nhường đáng yêu,ở cái thường tình vỗ về an ủi.Nỗi trằn trọc và niềm hạnh phúc của nhân vật trữ tình bài thơ hiện ra ở một góc độ khác,nhân bản và giản dị:

               Người đàn bà với vành trăng non chỉ là một nửa
               nửa đời thường-thao thức nửa trong trăng.

   Với bài thơ này và đọc nhiều bài thơ khác của Mai Thanh Vinh,chúng
ta có quyền hy vọng thơ nữ Quảng Nam sẽ có một con đường đi riêng nào
đó-trong các dòng thơ đang chảy ào ạt,đôi khi mất phương hướng-có mục
đích,có định hướng sáng tạo.Mà điều ấy quí giá biết bao!Cầu chúc chị
vững bước trên đường dài.
 
HUỲNH MINH TÂM